MULAN – Για Μικρούς και Μεγάλους

Από την Ανδρομάχη Γεωργιάδου, Σεναριογράφο – Ηθοποιό.

Στην ταινία Mulan της Niki Caro, μια νεαρή Κινέζα παίρνει κρυφά τη θέση του πατέρα της ως πολεμιστή στον αυτοκρατορικό στρατό. Η ιστορία της αρχίζει σε ένα χωριό, όπου η αποδοκιμασία προς μικρά κορίτσια που είναι πιο ατίθασα απ’ όσο πρέπει, είναι κάτι παραπάνω από αισθητή. Θεωρείται ντροπή μια κοπέλα να προορίζεται για οτιδήποτε άλλο εκτός από έναν καλό γάμο με γαμπρό διαλεγμένο από την προξενήτρα του χωριού. Οποιαδήποτε άλλη ενασχόληση, όπως όταν η μικρή Mulan αναστατώνει το χωριό κυνηγώντας κοτόπουλα, κρούει κώδωνες κινδύνου. Παραέχει δυνατό chi, (όπως λένε την ενέργεια οι Κινέζοι), κουτσομπολεύει ο περίγυρος. Όταν μια επίσκεψη στην προξενήτρα λήγει άδοξα, το μέλλον διαγράφεται ζοφερό για την νεαρή αυτή που δεν ανήκει πουθενά!

Το Mulan βασίζεται σε πασίγνωστο Κινέζικο θρύλο, προφανώς μια μεγάλη πρόκληση για την Caro εφόσον είχε ακόμα λιγότερο περιθώριο λάθους απ’ ότι συνήθως. Κατά πόσο μπορεί ένα έργο από μεγάλο Αμερικάνικο στούντιο να αποδώσει πιστά μια Κινέζικη ιστορία; Η ταινία δέχτηκε κριτική εφόσον κάποιες σκηνές γυρίστηκαν στη Σιντσιάνγκ, περιοχή της Κίνας που αυτόν τον καιρό είναι φορτισμένη πολιτικά. Παρ’ όλο που το Mulan έχει εμπορική επιτυχία, κριτικοί στην Κίνα δεν πείστηκαν 100% για την αυθεντικότητα της ταινίας, η οποία γι’ αυτούς μάλλον θυμίζει Αμερικάνικη φαντασίωση της Κινέζικης παράδοσης. Κάποιοι αναρωτήθηκαν γιατί κανένας από τους σεναριογράφους ή κύριους συντελεστές της ταινίας δεν είχε Κινέζικη καταγωγή. Κάποιοι άλλοι ενοχλήθηκαν από το γεγονός ότι η καταγωγή της Mulan στην ταινία είναι από τo Νότο, ενώ θα έπρεπε να κατάγεται μάλλον από το Βορρά. Τα σκηνικά και τα κοστούμια ίσως να μην ήταν το ίδιο λεπτομερή και πειστικά όπως έχουμε συνηθίσει σε ταινίες του Ang Lee. Επίσης έλειπαν κάποια στοιχεία της ιστορίας που ήταν ιδιαίτερα αγαπητά από το κοινό, όπως ο δράκος Mushu, ενώ κάποιοι χαρακτήρες αντικαταστάθηκαν με άλλους.

Gong Li

Η Gong Li υποδύεται μια μάγισσα που η μοίρα της φαίνεται να είναι συνδεδεμένη με αυτήν της Mulan. Ο χαρακτήρας που δημιουργεί η Li είναι διφορούμενος και μυστηριώδης, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της ταινίας. Η Li έχει ξαναπαίξει πολύπλοκους ρόλους με την ίδια ευκολία. Στο Memoirs of a Geisha ήταν μια κακομαθημένη γκέισα που σαμποτάρει τις προσπάθειες των αντιπάλων της, αλλά καταφέρνει να κλέψει τη συμπάθεια του κοινού όταν καταλαβαίνουμε πόσο δύσκολη ήταν η επαγγελματική της πορεία. Στο Miami Vice είναι μια στυγνή εγκληματίας που ερωτεύεται έναν αστυνομικό, και υποδύεται το ρόλο με μια διαύγεια που την κάνει και πάλι συμπαθή.

Σε ταινίες όπως το Mulan το θέμα του casting έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ποια είναι η καλύτερη επιλογή για έναν ρόλο που πρωταρχικό του χαρακτηριστικό είναι η δεξιοτεχνία στις πολεμικές τέχνες; Ένας ηθοποιός, ένας πρωταθλητής καράτε, ένας χορευτής ίσως; Στο Kill Bill ο Tarantino διάλεξε την Uma Thurman, η οποία έμαθε τρία είδη kung fu και δυο είδη ξιφομαχία ειδικά για την ταινία. Ο Jason Statham έχτισε την καριέρα του με βάση την ψευδαίσθηση ότι είναι ικανός στις πολεμικές τέχνες με την ίδια φυσικότητα στη ζωή όπως και στον κινηματογράφο. Στο John Wick αντιθέτως είναι φανερή η τεράστια προσπάθεια του Keanu Reeves να ανταποκριθείς στις σκληρές απαιτήσεις των σκηνών με συνδυασμό judo και jiu-jitsu, χωρίς αυτό να τον κάνει λιγότερο εντυπωσιακό. Στο Crouching Tiger, Hidden Dragon η Zhang Ziyi βασίστηκε στην εμπειρία της ως χορεύτρια και αντιμετώπισε τις σκηνές με πολεμικές τέχνες σαν να ήταν χορογραφία. Η πρωταγωνίστρια του Mulan, Yifei Liu, μια από τις πιο εμπορικές ηθοποιούς στην Κίνα, είχε ήδη κάποια επαφή με πολεμικές τέχνες από προηγούμενες ταινίες της.

Yifei Liu

Μια Αμερικανίδα κριτικός παραπονέθηκε ότι η πρωταγωνίστρια παραήταν βαρετή σε σχέση με τον δευτερεύοντα ρόλο της μάγισσας, και ότι για ένα νεαρό κορίτσι θα ήταν πολύ καλύτερο πρότυπο μια γυναίκα που έχει την ικανότητα να μεταμορφώνεται σε αετό όπως η μάγισσα, παρά κάποια που υποτάσσεται στις προσταγές του αυτοκράτορα όπως η Mulan. Από την άλλη, οι δυο διαφορετικοί αυτοί τύποι γυναικείων χαρακτήρων στην ταινία παρουσιάζονται μάλλον σαν δυο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Οι ταινίες της Caro τείνουν να έχουν πρωταγωνιστές που επιμένουν και μάχονται σε αντίξοες συνθήκες. Στο The Zookeeper’s Wife η Jessica Chasten σώζει ζωές στην Πολωνία στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο McFarland USA ο Kevin Costner προπονεί αθλητές που θεωρούνται ανέλπιδοι. Το A Heavenly Vintage πρόκειται για την προσπάθεια να δημιουργηθεί η τέλεια σοδειά κρασιού. Στο North Country η Charlize Theron μάχεται ενάντια στις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας σε ορυχείο. Φαίνεται καθαρά και στο Mulan όχι μόνο η επιμονή παρ’ όλα τα εμπόδια, αλλά και η ανάγκη για ένα θριαμβευτικό τέλος. Απλοϊκό ή ανθρωπιστικό το μήνυμα της Caro; Προσπάθεια για πιστή απόδοση της Κινέζικης κουλτούρας, ή Κίνα ως Ευρωπαϊκή φαντασίωση; Ίσως το πιο ενδιαφέρον ερώτημα που πηγάζει από το Mulan, και ένα μέτρο με το οποίο ζυγίζονται όλες οι ταινίες που αναφέρονται σε πολιτισμούς μακριά από τον δικό μας.


Η Ανδρομάχη Γεωργιάδου σπούδασε θεατρολογία στο Columbia University και υποκριτική στο New Actors Workshop, τη σχολή του Mike Nichols στη Νέα Υόρκη. Έχει εργαστεί ως ηθοποιός και σεναριογράφος στη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

share post to:
Author